Avukatın sır saklama yükümlülüğü ve yapay zekâ araçları
2 dk okuma meslek sırrı kişisel veriler
Yapay zekâ araçları dava dosyasının incelenmesini hızlandırır; ancak dosyanın bir üçüncü kişinin sistemine aktarılması, avukatın en temel yükümlülüklerinden birini doğrudan ilgilendirir.
Yükümlülüğün kapsamı
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre avukatların, kendilerine tevdi edilen veya avukatlık görevi dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vurmaları yasaktır. Yükümlülük, bilginin hangi araçla işlendiğinden bağımsızdır: evrakın bir yazılıma yüklenmesi, bu bilginin kimlerin erişimine açıldığı sorusunu ortadan kaldırmaz.
Kişisel veriler bakımından durum
Dava dosyaları müvekkile, karşı tarafa ve üçüncü kişilere ait kişisel veriler içerir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 3 üncü maddesi uyarınca veri sorumlusu, işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen kişidir; veri işleyen ise veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına işlem yapar. Dosyayı bir araca aktaran avukat bakımından bu ayrımın sonucu şudur: araç sağlayıcısı veri işleyen konumundadır, veri sorumlusu avukattır.
Aynı Kanun'un 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre veri sorumlusu, verilerin kendi adına başka bir kişi tarafından işlenmesi hâlinde, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması hususunda bu kişiyle birlikte müştereken sorumludur. Dolayısıyla aracın seçimi, mesleki özenin bir parçasıdır.
Bir araç değerlendirilirken sorulması gerekenler
- Evrak nerede ve nasıl saklanmaktadır; şifrelenmekte midir?
- Evraka sağlayıcının çalışanları erişebilmekte midir?
- Yüklenen içerik, model eğitimi gibi başka amaçlarla kullanılmakta mıdır?
- İçerik hangi üçüncü taraflara aktarılmaktadır?
- Hesap kapatıldığında veriler silinmekte midir?
Mütalaa'da durum
Mütalaa'da evrak şifrelenerek saklanır ve her avukat yalnız kendi dosyalarına erişir. Yüklenen içerik başka bir amaçla kullanılmaz. Yapay zekâ asistanı ise avukatın kendi seçtiği ve kendi hesabıyla bağladığı asistandır: asistanın okuduğu içerik, o asistanın sağlayıcısına iletilir. Bu nedenle asistan sağlayıcısının veri kullanım koşullarının (özellikle içeriğin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığının) avukat tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir durumda uygulanacak kurallar bakımından ilgili mevzuat ve baro düzenlemeleri esas alınmalıdır.